Popüler Yayınlar

2 Temmuz 2012 Pazartesi

65 yaş sonrası biraz kilo, yaşam kalitesini artırır'


İstanbul Üniversitesi (İÜ) İstanbul Tıp Fakültesi'nin, 65 ve 98 yaş aralığındaki 250 darülaceze sakini üzerinde yaptığı araştırmaya göre, sağlıklı yaşam için 65 yaşına kadar formda ve normal kiloda olmak, 65 yaşından sonra ise biraz şişmanlamak gerekiyor.
Çalışma, İstanbul Tıp Fakültesi Başhekimi Prof. Dr. Mehmet Akif Karan'ın başkanlığında 8 kişilik bir ekip tarafından yapıldı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin Kayışdağı Darülaceze Tesisleri'ndeki 250 kişi üzerinde bilimsel araştırma yapıldı ve sonuçları uluslararası bilim dergisi Elseiver'de yayımlandı.
Prof. Dr. Mehmet Akif Karan, sonuçları değerlendirirken, şişmanlamanın obezite ile karıştırılmaması gerektiğini belirterek, "Kimler daha çabuk ölüyor diye düşündük. Yaşlı insanların ölümünde en ciddi sebeplerin başında, kalp damar hastalıkları geliyor. Peki şişmanlar mı, zayıflar mı daha çabuk ölüyor? Literatürdeki araştırmalarımıza göre de şişman yaşlıların belirli orana kadar daha geç, zayıflarınsa daha kolay öldüğü bilgisine ulaştık." dedi.
Prof. Dr. Mehmet Akif Karan, 65 yaş sonrası için 'normal kilonun üzerinde olun' dediklerini ifade ederek şunları söyledi: "Her yaşlı günlük bin 500 kalori almalı, lifli gıdalar tüketmeli, yüzde 55 karbonhidrat, yüzde 35 yağ, yüzde 15 protein tüketmeli. Çünkü beslenme bozukluğu, vücut kas kütlesini eritiyor. Yaşamınız zorlaşıyor, ilacınızı içemiyor, suyunuzu alamıyorsunuz. Buradan yola çıkarak, '65 yaş sonrası aldığınız kilolar ve yapacağınız egzersizler yaşam kalitenizi kolaylaştırır' diyoruz." İSTANBUL AA

28 Haziran 2012 Perşembe

Bir Meydan Üç Medeniyet


"Eğer dünya tek devletten meydana gelseydi, İstanbul bu devletin başşehri olurdu." diyen Napolyon, muazzam bir coğrafî konuma sahip İstanbul'un değerini dile getirmişti. Tarihten bugüne hep bir cazibe merkezi olan ve her köşesi ayrı bir sırrı barındıran İstanbul, bu söze lâyık bir şehirdir. Sultanahmet Camiî ile bütünleşen tarihî meydan ise, Roma İmparatorluğu, Bizans ve Osmanlılar devrinde önemini hiç yitirmeyen şehrin en hareketli noktasıydı. Roma ve Bizans devirlerinde "Hipodrom", Osmanlılar devrinde "At Meydanı" adıyla bilinen meydan, iki bin yıldır dinî, idarî, kültürel ve sosyal yapıların, âbide eserlerin yoğunlaştığı bir merkez oldu. 

Gülhane Parkı'ndan bu meydana doğru yol alırken, hemen sağ tarafta bulunan "Yerebatan Sarnıcı", şehirdeki en büyük ve muhteşem kapalı sarnıçtır. Bizans İmparatoru 1. Jüstinyen (527?565) devrinde kayalık bir arazinin oyulmasıyla yer altında oluşturulan alan, 336 sütunla desteklenmiş ve şehre su temin eden önemli bir su haznesi hâline getirilmiştir.

Az ötede "Million Taşı"nı görüyoruz. Roma İmparatorluğu, Million Taşı'nı dünyanın merkezi kabul ediyordu. Üzerindeki bilgi notunda bugün de, "dikili olduğu yerin dünyanın sıfır noktası olduğu" yazılıdır. Bizanslılar, ülkenin bütün uzaklıklarını bu taşa göre ölçüyorlardı. İslâm ülkeleri 1924'e kadar saatlerini İstanbul'a göre ayarlıyorlardı. Ama İngiltere, dünyadaki hâkimiyetini artırmak için bu tarihten itibaren Greenwich'i öne çıkardı.

Million Taşı'nın yanında Osmanlı'dan kalma "Su terazisi" bulunur. Daha ileride tramvay yolunda Cevri Kalfa Sıbyan Mektebi'yle karşılaşırız. Sultan 2. Mahmud tarafından 1819'da Cevri Kalfa adına yaptırılan ve bir dönem kız rüştiyesi olarak da hizmet veren bina, günümüzde Türk Edebiyatı Vakfı tarafından kullanılıyor.

Sultanahmet tramvay durağının yanından karşıya geçiyor; Sultan 2. Bayezid ve Yavuz Sultan Selim devrinde yaşamış devlet adamlarından Firuz Ağa'nın yaptırdığı camiyi görüyoruz. 1491 tarihli bu cami, tek kubbeli namaz mekânı ve üç gözlü cemaat yeri ile bu tür camilerin tipik bir misâlidir. Osmanlı'da devlet adamlarının yaptırdığı camilerin boyutları padişahların yaptırdığı, "Selâtin" adı verilen camilerden daha küçüktü ve minarelerinin sayısı biri geçmezdi.

Camiden aşağıya, meydanla bütünleşen çınar ağaçlarına doğru ilerlediğimizde, kubbesi içerden altın mozaikle süslü çeşmeyi görüyoruz. Bu çeşme, Alman İmparatoru 2. Wilhelm'in Sultan 2. Abdülhamid ve İstanbul'a hediyesidir. Almanya'da yapılan çeşme 1898'de buraya monte edilmiştir.

Meydanın kuzeyinde 1524'te inşâ edilmiş bir sarayla karşılaşıyoruz. Bu güzel yapı, Rum asıllı bir Müslüman olan ve Kanunî'nin kız kardeşiyle evlenen Sadrazam İbrahim Paşa'nın sarayıdır. Günümüzde, İslâm medeniyetinin farklı dönemlerine ait çok kıymetli eserlerin sergilendiği "Türk İslâm Eserleri Müzesi" olarak kullanılmaktadır.

Meydanın ortasında 25 metreyi aşan boyu ile dikkat çeken Dikilitaş vardır. Eski Mısır'da Firavunlar kazandıkları zaferlerin şerefine pembe granitten yapılan Obeliskler dikmiş ve üzerlerine hiyeroglif yazısıyla icraatlarını yazdırmışlardı. Şehrin toplantı, eğlence ve spor merkezi olan Hipodrom Meydanı için halkı heyecana getirecek bir eser düşünen İmparator Theodosius, Firavun 3. Thutmossis tarafından diktirilen bir obeliski İstanbul'a getirtmiştir (MS. 390). 33 günde gemiden karaya çıkarılan bu taşın nasıl dikildiği hep merak edilmiştir. Romalılar, bunu taşın mermer kaidesinin Alman Çeşmesi'ne bakan yüzüne rölyeflerle işleyerek anlatmışlardır.

Roma devrinde zemini kumla kaplı, dev ölçüde bir U harfi şeklinde olan bu meydan, bazı tarihçilere göre 30, bazılarına göre ise 60 bin seyirci kapasiteliydi. İnsanlar taş tribünlerden, araba yarışlarını, müzisyenleri, akrobatları ve gladyatörlerin vahşi hayvanlarla yaptıkları mücadeleleri seyretmişlerdi. 

Biraz ötede şehrin en eski eserlerinden Yılanlıtaş duruyor. Eserin orijinal boyu sekiz metreydi ve birbirine dolanmış üç yılanın kafaları, altın bir kazanın üç ayağı şeklini alıyordu. MÖ. 5. asırda Persleri yenen 31 Yunan şehri, elde ettikleri bronz ganimetleri eriterek bu eseri yaptırmış ve Delfi'deki Apollo mabedine dikmişlerdi. Yılanlıtaş, İmparator Konstantin tarafından getirtilerek (324) Hipodrom'un ortasına diktirildi. 17. asırda yılanların kafaları yerlerinde duruyordu. Payitahtta çıkan bir isyanda kaybolan kafaların bir parçası, sonradan bulunarak Arkeoloji Müzesi'ne konuldu.

Biraz daha ileride bulunan, kaba yontulmuş taşlarla örülü taklit obeliskin (Örme Sütun) yapılış tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Bir zamanlar üzerini kaplayan, altın harflerle süslü bronz plâkalar, 4. Haçlı Seferi'nde yağmalanmıştır. 1204'teki bu Lâtin istilâsı sonrasında Hipodrom Meydanı, önemi yitirdi ve birçok eser harap oldu. Fetihten sonra yerli halka dokunmayan Osmanlılar, aynı hassasiyeti Roma ve Bizans eserlerine de göstermiştir. Dikilitaşların etraflarını duvarlar örerek korumaları, yıkılma tehlikesi geçiren Çemberlitaş'ı, demir çemberlerle sararak muhafaza etmeleri, ecdadımızın eski medeniyetlere saygısını göstermesi açısından son derece önemlidir. 

Örme Sütun'un karşısında Marmara Üniversitesi Rektörlük Binası bulunmaktadır. Sultanahmet Külliyesi'nin bir parçası olan darüşşifa ve imaretin yerine yapılan bu binadan geriye dönüyor ve Sultanahmet Camiî dış avlusunu kuşatan duvarlara paralel yürüyerek içeriye giriyoruz. Yüksek bir podyum üzerindeki iç avlu ve esas mekâna bizi ulaştıracak merdivenin mermer basamaklarını adımlarken, iç avluya açılan ana kapıdan evvelâ üzeri kubbeyle örtülü fıskiyeli havuzu, sonra da ahenkle birbiri üzerine yükselen cami kubbelerini görüyoruz. Caminin ihtişamı ve mekânın estetiği bizi tamamen kuşatıyor. Şahane oyma işçiliği olan mermer minber, işlemeli mermer mihrap, kalem işi bezemeler, sedef kakmalı kapı, pencere kanatları ve sayısı 20 bini aşan İznik çinisinin camiye kattığı göz alıcı güzellik karşısında hayranlık duymamak mümkün değil. 260 pencerenin aydınlattığı ferahfeza iç mekânı örten 23,5 m çapında, 43 m yüksekliğindeki kubbe ve 5 m çapındaki 4 fil ayağı da çok etkileyici.

Sultan Ahmed'in (1603?1617) Sedefkâr Mehmed Ağa'ya yaptırdığı bu muhteşem cami, Türk-İslâm âleminin en meşhur eserleri arasındadır. Aynı zamanda şehrin en büyük sultan camisidir. Mimar Mehmed Ağa, Mavi Cami olarak da bilinen mabedin içini, esas mesleğine yakışır şekilde bir kuyumcu titizliğiyle dekore etmiştir. Bu arada Sultanahmet Camiî'nden evvel dünyada altı minareye sahip tek caminin Mekke'deki Mescid-i Haram olduğunu ve Osmanlı ulemasının, "saygısızlık olmasın" diye Mescid-i Haram'a bir minare eklenmesinden sonra altı minareli bir caminin yapılmasını uygun gördüğünü hatırlıyor, ecdadımızla bir defa daha iftihar ediyoruz.

Altı minareli camide 16 müezzin, 16 şerefeye çıkıyor ve müezzinlerin ahenk içinde okudukları ezân-ı Muhammedî dalga dalga şehre yayılıyordu. Yahya Kemal'in dediği gibi; 
"Gök nura garkolur nice yüzbin minareden
Şehbal açınca Ruh-ı Revan-ı Muhammedî.
Ervah cümleten görür Allah-u Ekber'i
Akseyleyince arşa Lisan-ı Muhammedî."

Haluk Nurbaki'nin, Sultanahmet imamlarından Saadettin Kaynak'tan naklettiğine göre, 16 müezzinin aynı anda ezan okumasını, makamlarını da kendisi tespit ederek Aziz Mahmud Hüdai Hazretleri rica etmişti. Sultanahmet ve Firuz Ağa camilerinin müezzinlerinin çifte ezan okuma geleneği bugün de devam etmektedir.

Sultanahmet külliyesinin Ayasofya tarafında bulunan tek kubbeli türbede, bu muhteşem eserin bânisi Sultan 1. Ahmed'in, oğulları Sultan 2. Osman ve 4. Murad'ın, hanımı Kösem Sultan'ın kabirleri bulunuyor. Türbenin bitişiğinde medrese binası yer alıyor. Meydana bakan dış avlu duvarına bitişik sıbyan mektebinin zemin katında bir çeşme ve dükkânlar, üst katında ise dershaneler var.

Sultanahmet ve Ayasofya camileri arasında bulunan havuzlu meydan, yemyeşil dokusu, rengârenk çiçekleriyle ziyaretçileri kendine hayran bırakıyor. Meydanın güneyinde, Hürrem Sultan tarafından Mimar Sinan'a yaptırılan İstanbul'un en büyük hamamı yer alıyor. Daha ileride Topkapı Sarayı'nın ana giriş kapısı olan Bâb-ı Hümâyûn ve önünde 18. yüzyıl Türk sanatının en güzel örnekleri arasında yer alan 3. Ahmed Meydan Çeşmesi görülüyor. Ayasofya'nın avlusundaki türbelerde, Sultan 2. Selim, 3. Murad, 3. Mehmed, 1. Mustafa ve Sultan İbrahim yatıyorlar.

Sanat tarihinin en önemli eserleri arasında sayılan Ayasofya'ya giriyoruz. Bu yaşta ve bu ebatta zamanımıza gelebilmiş ender eserler arasında yer alan Ayasofya, Bizans döneminde bir kilise olarak inşa edilmiştir. 537 yılında merasimlerle ibadete açılan Ayasofya, en kötü günlerini Lâtin istilâsı sırasında yaşamış, yağmalandıktan sonra bir daha eski ihtişamlı günlerine dönememiştir. İki defa kubbesi çökmüştür. "Âdem'den beri hiçbir devirde görülmemiş ve görülmeyecek bir ibadethane" yapmak için harekete geçen İmparator Jüstinyen tarafından ülkenin farklı yerlerinden getirtilen malzemelerle kubbesinin yeniden inşasına başlanmış; fakat çok büyük olan kubbe bir türlü tutturulamamıştır. Evliye Çelebi'nin Seyahatname'sinde naklettiğine göre, Arabistan toprağının yapışkan ve tutucu özelliği duyularak Medine'ye toprak almaya gelen Bizans heyeti, Peygamber Efendimiz'e haber verilince, Efendimiz, heyetle görüşüp, maksatlarını öğrenmiş; kendi tükürüğünü koyduğu topraklardan vererek, "Bu toprağı kubbenin yapımında kullanın. Kubbe Allah'ın izniyle tutacaktır. O mabed benim ümmetimin mabedi olacaktır." buyurmuşlardır. 

Her devirde büyük masraflar yapılarak ayakta tutulabilen Ayasofya'yı yeniden ihya etmek, şanlı ecdadımıza nasip olmuştur. 1453'te İstanbul'un fethinden sonra doğruca mabede giden ve onun harap hâlini gören Fatih'in emriyle Ayasofya camiye çevrilmiş; o tarihte başlatılan çalışmalar, sonraki yıllarda da devam ettirilmiştir. Koca Sinan, yaptığı payandalarla yapının ayakta kalmasını sağlamıştır. Hepsi birer sanat şaheseri olan minare, minber, mihrap, hünkâr mahfili, şadırvan, sıbyan mektebi, imaret, medrese, kütüphane ve muvakkithanenin inşâ edilmesiyle Ayasofya muazzam bir külliyeye dönüşmüş; bu eşsiz sanat harikası farklı medeniyetlerin sanatının inceliğiyle ihtişamını muhafaza ederek bugünlere ulaşmıştır. Mabedin orijinalliğini bozmayan, aksine güzelleştiren çalışmalar esnasında, duvarlarındaki çok kıymetli mozaikler bozulmayacak şekilde sıvayla örtülmüş yani tahrip edilmemiştir. Diğer süslere ve melek resimlerine dokunulmamıştır. 

Ayasofya 1934'te müzeye dönüştürüldü. 916 yıl başkilise, 482 yıl cami olarak iki farklı dine hizmet eden, 1920'lerin başında İstanbul işgal altında iken dahi düşmana teslim edilmeyip ibadete açık kalan, Millî Mücadele'de kazanılan zaferler sonrasında içini hınca hınç dolduran Müslümanların dua ve şükür dolu ibadetlerine şahit olan Ayasofya, 1935'te müze olarak ziyarete açıldı.

Asya ve Avrupa kıtalarını birbirinden ayıran Boğaz'ın iki yakasında yer alan İstanbul, bir kültürel varlık olarak 1985'te UNESCO tarafından Dünya Miras Listesi'ne dâhil edilmiştir. Tabiî güzellikleriyle dolu İstanbul'un kalbi sayılan Sultanahmet Meydanı'nı dolduran eserler, tarihî süreçte nice hâdiseye şahitlik etmiştir. Bunların muhafazası ve gelecek nesillere aktarılması, başta idarecilerimiz olmak üzere hepimizin vazifesidir. Ümidimiz o ki, herkes bu hususta üzerine düşeni yerine getirir. 

Nişanlı halde ve dinî nikâhlı iken eşlerin el ele tutuşmasında bir sakınca var mıdır?


Burada iki husus var, birincisi nişanlılık hali diğeri evlilik hali. Yani bir kişi ya nişanlıdır veya evlidir. Dinimizde, nişanlı çiftlerin meşru daire içinde kalan davranışları açıklanmıştır. Evliliğe ilk adım sayılan nişanlılık süresinde, nişanlıların birbirini görmeleri, halvet olmaması şartıyla belli meseleleri konuşup anlaşmaları caizdir. Fakat bu sınırı aşan, elini tutma, öpme, sarılma vs. her türlü fiziki temas yasaklanmıştır. Hele bunun ötesine taşan ve zinayla neticelenen muameleler evleviyetle yasak olur.
Fakat bir kişi nikâhını kıymış ve böylece evlilik akdini gerçekleştirdiyse, artık onunla eşi arasında bir haramlık kalmaz, aralarında her türlü münasebet ve ilişki helal olur. Nikâhın dinîsi veya resmîsi olmaz. Nikâhın şartları ve rükünleri bellidir. Bunları taşıyan bir nikâh akti sahihtir. Ve eşlerin birbirlerinden faydalanmalarını mübah kılar.
Fakat biz resmî nikâh yapılmadan önce dinî nikâh yapılmasını uygun görmüyoruz. Çünkü bu yüzden madur olan ve bir çıkmazın içine giren birçok kişiyle karşılaşıyoruz. Bundan dolayı en makul olanı dinî nikâhın düğün hazırlıkları tamamlandıktan sonra, düğüne az bir zaman kala kıyılmasıdır.
Bazılarının nişanlılık süresinde günaha girmemek için böyle bir yola girdiğini görüyoruz. Fakat zaten dinimizde nişanlı çiftler için bir sınır çizilmiş ve onların birbirlerini görmeleri ve belli şartlar çerçevesinde konuşup anlaşmaları caiz görülmüştür.
Burada düğünden önce dinî nikâh kıydıran çiftlerin dikkat etmeleri gereken bir husus daha var ki, o da kendileri hakkında ileri geri konuşulmasına fırsat tanımamalarıdır. Yani eğer kendilerinin dinî nikâhlı oldukları bilinmiyorsa, töhmet altında kalmamak için hal ve hareketlerine dikkat etmelidirler.

Bilgisayarı diz üstünde kullanmak kısırlığa yol açıyor


Erkek kısırlığı gün geçtikçe artıyor. Yapılan son araştırma ve yayınlanan makaleler, erkeklerin Wi-Fi kullanan dizüstü bilgisayar ve ısıtmalı araç koltuklarından uzak durması gerektiğini ortaya koyuyor.
Eurofertil Tüp Bebek Merkezi Medikal Direktörü Dr. Hakan Özörnek, günümüzde çocuk sahibi olamayan çiftlerin yarıya yakınında sorunun erkekten kaynaklandığını ve bu oranın gün geçtikçe arttığını belirtiyor. Erkeklerde sperm üretiminin, vücut normal ısısının 1 derece altında gerçekleştiğini vurgulayan Dr. Özörnek, cinsel bölgedeki ısı artışıyla sperm sayısı, hareketliliği ve kalitesinde azalma olduğunun altını çiziyor.
Yurtdışında yapılan ve bilimsel dergilerde sonuçları yayınlanan son makaleler de kablosuz internet kullanan dizüstü bilgisayarın ve ısıtmalı araç koltuklarının sperm katili olduğunu gösteriyor. Dr. Özörnek, kablosuz internete bağlı dizüstü bilgisayarlarından, cinsel bölgeye çok yakın tutulan dizüstü bilgisayarından ve ısıtmalı araç koltuklarından erkeklerin sakınması gerektiğini vurguluyor.
Üreme tıbbı konusunda önde gelen dergilerden "Fertility and Sterility" dergisinde yayımlanan bir deneysel çalışmanın sonucuna göre; eğer bacaklar kapalı bir şekilde kucakta dizüstü bilgisayar ile oturulursa 11 dakika, bacaklar kapalı şekilde, koruyucu ped ile oturulursa 14 dakika sonra ve bacaklar açık şekilde koruyucu ped ile oturulduğunda 28 dakika sonra ısı 1 derece artıyor. Dr. Hakan Özörnek, araştırmalarda dizüstü bilgisayarların altına ped konulmasının da sonucu çok da fazla etkilemediğinin altını çiziyor.
Dr. Özörnek, kablosuz internete bağlı dizüstü bilgisayarı ile ilgili yapılan araştırma sonuçlarını şöyle değerlendiriyor: "Bu çalışma kablosuz internete bağlı dizüstü bilgisayar kullanımının erkek spermi üzerine olan etkisinin incelendiği ilk çalışmadır. Araştırma sonucunda radyasyon altında kalan spermlerin ileri hareketlerinde azalma, hareketsiz sperm oranında ise artma tespit edildi. Ayrıca Wi-Fi'ye bağlı bilgisayara yakın duran spermlerde, yüksek oranda DNA hasarı tespit edildi."
ISITMALI ARAÇ KOLTUĞUNDAN DA UZAK DURUN
Benzer bir çalışmanın da ısıtmalı araba koltukları üzerinde yapıldığını belirten Dr. Özörnek, ısıtmalı araç koltuklarının da üreme organlarında ısıyı, vücut ısısına göre 2 dereceye kadar artırdığını vurguluyor. Özörnek, yüksek sıcaklık altında çalışan fırıncı, seramik, cam, demir-çelik endüstrisi çalışanları ile tellaklar ve kaynakçılarda sıklıkla kısırlık görüldüğünü, bunun yanı sıra uzun süre oturur pozisyonda hareketsiz kalan şoförlerin ve kimya endüstrisinde çalışanların kısırlık bakımından risk altında bulunduğunu belirtiyor.
AİLE SAĞLIK

24 Haziran 2012 Pazar

Nefis, İkbal ve Âhiret


 Bir tevcihe göre, Hazreti Yusuf’un “Nefsimi tebrie etmem” deyişi ve Rasûl-ü Ekrem Efendimiz’in “Beni nefsimle baş başa bırakma” duası nazar-ı itibara alınırsa, peygamberler de nefislerinden korkmuşlar mıdır?
-Kur’an-ı Kerim, Hazreti Yusuf’un kıssası münasebetiyle nefse itimat edilemeyeceğini açıkça dile getirir ve Zeliha’nın şöyle dediğini nakleder:
وَمَا أُبَرِّئُ نَفْسِي إِنَّ النَّفْسَ لأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ إِلاَّ مَا رَحِمَ رَبِّيَ إِنَّ رَبِّي غَفُورٌ رَّحِيمٌ
“Doğrusu, ben nefsimi temize çıkarmam. Çünkü Rabbimin merhamet edip korudukları hariç, nefis daima fenalığı ister, kötülüğe sevkeder. Şüphesiz Rabbim Gafur’dur, Rahim’dir (affı ve merhameti boldur)” (Yusuf, 12/53)
Müfessirler arasında, bu ifadenin, Hazreti Yusuf’a ait olduğu kanaati daha yaygındır. Fakat, bu sözü, nefsini tezkiye etmemeye matuf olarak Hazreti Yusuf’un söylediğini farz etmek uygun düşse bile, peygamberlerin doğuştan nefs-i mutmainne sahibi oldukları, Yusuf Nebi (aleyhisselam) için de nefs-i emmâreden bahsedilemeyeceği, onda ancak muhataplarının hallerini bilme cihetiyle nefsin bir nüvesi bulunduğu unutulmamalı; Hazreti Yusuf’un bu sözü temsil açısından söylediği kabul edilmelidir. (00:46)
-Meşru dairedeki zevk ve lezzetler keyfe kâfidir; siz meşru dairede kazanmazsanız, nefs-i emmâre sizi gayr-i meşru dairede kazanç aramaya iter. Siz meşru dairede cismanî arzularınızı tatmin etmezseniz, nefs-i emmare sizi gayr-i meşru yollara sevkedebilir. Diğer peygamberler gibi, Hazreti Yusuf da bunları kendi nefsinde belli ölçülerde hissediyordu ki arkasındakilere rehberlik yapabilsin.
-Hazreti Bediüzzaman’ın ifadesiyle, “Tezkiyesiz nefs-i emmâresi bulunmak şartıyla, kendi nefsini beğenen ve seven adam başkasını sevmez. Eğer zâhirî sevse de samimî sevemez; belki ondaki menfaatini ve lezzetini sever. Daima kendini beğendirmeye ve sevdirmeye çalışır. Ve kusurunu nefsine almaz, belki avukat gibi kendini müdafaa ve tebrie eyler.” Evet, insan nefs-i emmâresini yerden yere vurmazsa, nefsi onu yerden yere vurur. 
-Nur Müellifi, “Sen, ey riyakâr nefsim! ‘Dine hizmet ettim’ diye gururlanma. ‘Muhakkak ki Allah, bu dini fâcir adamla da te’yid ve takviye eder.’ hadisi sırrınca, müzekkâ olmadığın için, belki sen kendini o racul-ü fâcir bilmelisin. Hizmetini ve ubudiyetini, geçen nimetlerin şükrü, vazife-i fıtrat, farize-i hilkat ve netice-i san’at bil, ucub ve riyadan kurtul.” demiştir. Demek ki, nefis tezkiyesine nâil olamamış bir insan, dine ve diyanete hizmet ediyor olsa bile, gurur, ucb ve riyaya düşmemek için çok temkinli hareket etmeli ve kendisinin de bir racul-ü fâcir olabileceğini düşünüp titremelidir. Hizmetlerinden dolayı asla şımarmamalı, gurura kapılmamalı ve kendisini emniyette saymamalıdır; aksine, Allah yolundaki mücahedesini tabii bir vazife, bir kulluk borcu ve o zamana kadar lutfedilen nimetlerin şükrü kabul etmelidir. Şahsı itibarıyla fısk u fücura açık olduğunu hep hatırda tutmalı, nefsi ile baş başa kaldığında her haltı karıştırabileceğine inanmalı; dolayısıyla her zaman Allah’a sığınmalı ve eksiklerine, kusurlarına, hatalarına ve günahlarına rağmen hâlâ imana hizmet dairesinde bulunuyor olmasını büyük bir arınma fırsatı olarak görmelidir. 
-Rasûl-ü Ekrem Efendimiz, şu dua ile kendi aklımıza, mantığımıza, gücümüze, kuvvetimize, irade ve ihtiyarımıza güvenmememiz gerektiğini ve Cenâb-ı Allah’ın himayesini talep etmemizin lüzumunu ne de güzel ifade eder:
يَا حَيُّ يَا قَيُّومُ، بِرَحْمَتِكَ أَسْتَغِيثُ، أَصْلِحْ لِي شَأْنِي كُلَّهُ وَلاَ تَكِلْنِي إِلَى نَفْسِي طَرْفَةَ عَيْنٍ
“Ey her şeyi var eden hayat sahibi Hayy ve ey her şeyin varlık ve bekâsını kudret elinde tutan Kayyum! Rahmetinin vüs’atine itimad ederek Sen’den merhamet dileniyorum; bütün ahvâlimi ıslah eyle, her türlü tavır ve hareketimi kulluk şuuruyla beze ve göz açıp kapayıncaya kadar olsun, beni nefsimle başbaşa bırakma, sürekli kötülükleri emreden nefsimin acımasızlığına terketme!” Bazı rivayetlerde “وَلاَ أَقَلَّ مِنْ ذٰلِكَ” ilavesi de vardır; yani, “Göz açıp kapayıncaya kadar..” kaydıyla yetinilmemiş, “Hayır! O kadar değil, ondan daha az bir zaman da olsa beni nefsimle başbaşa bırakma!” denilmiştir. Siz isterseniz, mülâhazalarınızla bu duayı daha da derinleştirebilir, “Allah’ım, beni ibadetlerimle, hayır ve hasenâtımla da başbaşa bırakma; beni menhiyâttan ictinabımla da başbaşa bırakma.. iyiliklerime güvenme duygusunu söküp at gönlümden, içimi sadece Sana itimat hissiyle doldur. Sen özel sıyanetinle koru beni; hususi himayene al, vekilim ol benim!” diyebilirsiniz. Ayrıca, bu duayı bütün arkadaşlarınızı, dostlarınızı ve topyekün Müslümanları mülahazaya alarak da yapabilirsiniz. 

23 Haziran 2012 Cumartesi

Gençlerin doğru arkadaş bulmasına yardımcı olun


Yaz tatili kimi anne-babaları çocukları adına endişelendiriyor. Özellikle ergenlik çağında evlatları bulunan aileler, onların yanlış davranışlarda bulunmasından, kötü alışkanlıklar kazanmasından korkuyor. Gençler, arkadaşlara ve arkadaş gruplarına ihtiyaç duyar. Onların doğru arkadaşlar edinmesine ve bulmasına yardımcı olun. Bunun için zemin hazırlayın.
Okullar tatil oldu, anne-babalar okul zamanında olduğu gibi tatil zamanında da çocuklarıyla ilgili bazı endişeler taşıyorlar. Bu endişelerin bir kısmı çocukların arkadaş grupları ile alakalıdır. Bu konuda her anne-baba farklı tutum içinde olmakla beraber bazı anne-babalar çocuklarının arkadaşlarının etkisiyle yanlış davranışlarda bulunmasından ve yanlış alışkanlıklar kazanmalarından endişe ediyorlar.
Arkadaşın, kişinin karakteri ve davranışları üzerindeki etkisi inkâr edilemez. Bununla beraber ergenlik dönemi yetişkinliğe geçiş dönemi olduğu için anne-babaların asıl göz önüne alması gereken, çocuklarının ne kadar özdenetim sahibi olduklarıdır. Özdenetim, kişinin çevresindeki yanlış davranışlarda bulunan kişilerin etkisinde daha az kalarak doğru davranışlarda bulunmasında önemli bir etkendir. Kişi inanç ve değerler sistemi, doğru kazanılmış alışkanlıklar ve güzel davranışları sayesinde hem kendi dürtülerinin hem de yanlış davranışları olan kişilerin baskı ve kınamalarının etkisinde daha az kalır.
Huzurlu bir aile ortamında büyüyen, çocuklukta manevi değerleri ve güzel davranışları yerleşmiş, okumaktan ve dinlemekten hoşlanan ergen, sosyal ve ahlaki kuralları benimsemiş, nedenlerini kavramış ve özdenetim duygusu gelişmiştir. Hayatta bir amacı vardır ve bu amaç doğrultusunda çalışmaktadır. Dünyada olup bitenleri, yanlışları görüp fark etmekte ve bunları değiştirmek için idealler geliştirmektedir. Bu gelişen kişiliğiyle ve buna bağlı davranışlarıyla aile ortamında anne-babası ve okulda öğretmenleriyle sağlıklı ilişkiler içinde olan ve onlardan davranışları için onay alan çocuk, ergenlikle beraber arkadaşlara daha çok önem verir. Bu dönemde arkadaş çevresinden de onay alan gencin kendisine güveni artar.
Bu dönemde ergen, hızlı bedensel, sosyal ve duygusal değişimle baş etmeye çalışırken yeni ve farklı deneyimler kazanmak ister. Bunları yaparken başkaları tarafından desteklenme ihtiyacında olup kendi kişiliğini geliştirmektedir.
DOGRU ARKADAŞLIK PROBLEMLERİ AZALTIR
Güzel alışkanlıkların kazanılması için güzel model olacak alternatif arkadaş grupları ile tanışma fırsatları sağlamak yararlı sonuç vermektedir. Doğru arkadaşlıklar, arkadaşlarla ilgili sorunların çözümünü kolaylaştırır. Bunun için çocuğun ilgili olduğu, ailenin manevi değerlerine uygun spor ve sanat faaliyetleri de yeni arkadaşlar edinmesi açısından yararlıdır. Ergenlik döneminde anne-baba ne kadar aktif canlı anlayışlı ve sosyal olursa ergen de anne-babasıyla o kadar paylaşımcı olmakta ve iyi arkadaş ilişkileri içinde bulunmaktadır.
BASKI VE SINIRLAMA, SORUNU ÇÖZMEZ
Hiçbir anne-baba kusursuz değildir. Çocuğunu yetiştirirken bazı hatalar yaptığını bilen anne-babalar aşırı endişeli davranarak çocuklarıyla iletişimlerini bozmak yerine ergenlikte bunları telafi edebileceklerini de bilmelidir. Ergenlik, kişilikte yeniden yapılanma dönemidir. Çocukların kuvvetli ve zayıf yönlerinde baskıcı, aşırı koruyucu sınır koyamama gibi anne-babalık tutumlarının etkisi çoktur. Anne-baba bu hatalarının farkında olduğunda ergene karşı daha anlayışlı olmakla beraber onun kendi hatalarının farkında olmasını sağlamalıdır. Çocukta her ne kadar özdenetim sorunu olsa da özdenetim duygusu yine de gelişmiş ve belli bir seviyeye gelmiştir. Bunun daha çok geliştirilmesi için ergene sorumluluklarını yerine getirdikçe haklar verileceğini iyi ifade etmeli ve yanlış alışkanlıklarından kurtulup güzel alışkanlıklar kazanması için fırsatlar verilmelidir. Yanlış davranışı olan arkadaşları varsa bunu kendisinin fark etmesi için uygun sohbet ortamları sağlanmalıdır.
Arkadaş grubu bir ihtiyaç
Ergenlik döneminde arkadaşlıklar, gencin kişilik oluşumu açısından son derecede önemlidir. Böylece çocukluktan çıkarken anne-babasıyla sağlıklı iletişimini devam ettirmekle beraber kendisiyle eşit ilişki içinde olduğu arkadaşlarıyla daha çok beraber olmalıdır.
Anne-babası ve yetişkinlerin onayı kadar yaşıtlarının onayı da onun için geliştiricidir. Kendi potansiyelinin farkında olan ergen, spor ve sanattaki performansı ve zekâsıyla kendisini kanıtlamak ister. Yakın arkadaşları ergenin kendi kişiliğini yansıtan aynası gibidir.

19 Haziran 2012 Salı

Yürüyüş yapmanın ve kilo vermenin eğlenceli yolları


Kilo vermek isteyenlerin sıklıkla başvurduğu, en popüler egzersiz şekli yürüyüştür. Bazı insanlar sabah erken saatte kalkıp kendini sahildeki yürüyüş yollarına atar, kimisi de egzersiz aletleriyle spor yapar. Ancak her sabah yapacağınız bu yürüyüş rutin hale gelip biraz sıkıcı da olmaya başlayabilir.

Reader's Digest dergisinde yer alan habere göre, işte yürümeyi eğlenceli hale getirip kilo vermenize yardım eden yöntemler:
Çok uzak olmayan noktalara gitmek için ulaşım araçlarını kullanmak yerine yürümeyi deneyin. Örneğin, alışveriş yapacağınız market çok uzak değilse evden biraz erken çıkın ve yürüyün, alışverişten sonra da eve yürüyerek dönün.

Haftada 1-2 kez yürümek yerine banka, süpermarket, postane ya da kuaföre gitme işlerini yürüyerek yapın. Kendinizi yürüyüş yapmaya şartlandırmak üzerinizde baskı oluşturur. Her yere yürüyerek gitmek, hem sağlıklıdır hem de üzerinizde daha az stres oluşturur.
Birçok insan kış gelince evine girer ve yağmurda, karda işi olmadıkça dışarıya çıkmak istemez. Ancak bu alışkanlığınızı bırakın, botlarınızı ve yağmurluğunuzu giyin. Ağzınızla birkaç yağmur damlacığı yakalamak için gökyüzüne doğru kafanızı kaldırıp yağmurda dolaşın.
Bir şeylere kızdığınızda etrafı döküp kırmayın, duvarları yumruklamayın. Bunun yerine kendinizi dışarı atıp bol bol yürüyüş yapın. Yürürken fiziksel egzersizin yanında adrenalin de sizin daha hızlı yürümenizi sağlayacak ve böylece daha fazla stres hormonu yakacaksınız.

Günlük koşuşturma arasında eşinizle çok fazla sohbet edemediğinizi mi düşünüyorsunuz? Beraber yürüyüşe çıkmak size iyi gelecektir. Yürüyüş sayesinde hem egzersiz yaparsınız hem de televizyon, iPad ya da cep telefonu olmadan rahatça sohbet etme imkanı bulursunuz.
Eğer gün içinde 45 dakikalık yürüyüşe ayıracak zamanınız yoksa bu süreyi 15 dakikalık mini yürüyüşler şeklinde yapabilirsiniz. Bu durum sağlığınız için faydalıdır ve ayrıca gün boyunca metabolizmanızı çalışır halde tutar. Böylece daha fazla kalori yakarsınız.
Çocuklarınızı yanınıza alıp süpermarkete ya da mağazaları gezmeye gidebilirsiniz. Hem çocuklarınızla vakit geçirir, onlarla parkta yürüyüş yapabilirsiniz.
Her gün 5 kez camiye gitmenin yanında bir hafta sonu da hiç gitmediğiniz türbeleri, ünlü camileri ziyaret edebilirsiniz. Hem yürüyüş yapmış olursunuz, hem de manevi açıdan tazelenmiş olursunuz.

İşyeriniz evinize çok uzak olduğu için yeterince yürüyüş yapamıyorsanız iş çıkışında ya da hafta sonunda eşinizle, çocuklarınızla ya da tek başınıza yolda ya da evinizin yakınındaki bir parkta hem stresinizi atacaksınız hem de spor yapacaksınız. Ayrıca sabahları biraz erken kalkıp spor ayakkabılarınızı ve eşofmanlarınızı giyerek biraz yürüyüş yaptıktan sonra üzerinizi değiştirip işe gidebilirsiniz.

İnsanların çoğu stres ya da kafein nedeniyle kronik olarak uykusuzluk çekebiliyor. İşte bu noktada yürüyüş yapmak en iyi ferahlama yollarından biridir. Saat 16 ile 19 saatleri arasında yapacağınız yürüyüş sayesinde vücut sıcaklığınız en üst seviyeye ulaşır, kaslarınız ısınır. Yürüyüş sizi sakinleştirir ve rahat bir uyku çekmenize yardımcı olur.